Önümüzdeki yıl başında yürürlüğe girecek olan Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşması, yönelik "ADR" konvansiyonu ile Türkiye'deki yaklaşık 50 bin adetlik akaryakıt tankeri filosu yenilenecek.
Türkiye'deki 55 bini aşkın tehlikeli madde taşıyıcısı tankerin 50 bin kadarı önümüzdeki yıldan başlayarak yerini daha emniyetli standartlara uygun araçlara bırakacak. Karar, bu yıl başında yürürlüğe girmesi öngörülen ancak, uygulaması bir yıl ertelenen mevzuat değişikliğine dayanıyor.
31 Mart 2007 tarihinde yeni "Karayoluyla Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşması"na ilişkin yönetmelik yayınlandı. Kısa adıyla ADR Konvansiyonu olarak anılan uluslararası düzenlemeye paralel hazırlanan yönetmelik 2009 yılbaşında yürürlüğe girmesi gerekirken, Ulaştırma Bakanlığı yürürlüğe giriş tarihini 1 Ocak 2010'a erteledi. Uygulama ile Türkiye'deki yaklaşık 50 bin adet akaryakıt tankeri ADR şartlarına ve diğer Avrupa Normlarına uygun hale gelecek. Yeni yönetmeliğin, yılda ortalama 20 milyon ton tehlikeli maddenin karayolu ile taşındığı Türkiye'de ADR'yi özendirme adına büyük bir önem taşıdığı belirtiliyor. Kararın uygulamaya girmesiyle birlikte araçların tanklarının ADR'ye uygun hale getirilmesi zorunlu olacak. Ancak sektör temsilcileri uygulamanın belirli bir geçiş sürecini gerektirdiğini, bu amaçla da ilgili tarafların bir araya gelerek çözüme yönelik bir netlik oluşturmasının zorunlu olduğunu belirtiyorlar.
Petrol Sanayicileri Derneği (PETDER) üyelerinin faaliyette bulunduğu akaryakıt, LPG, madeni yağ sektörlerinin yıllık parasal büyüklüğü 75 milyar YTL'nin üzerinde. Türkiye'de ortalama 2 bin 500 adet LPG tankeri, 50 binin üzerinde de akaryakıt tankeri bulunuyor. Yurtiçi taşımalarda kullanılan bu tankerlerin yüzde 90'ndan fazlası ADR şartlarına ve diğer Avrupa normlarına uygunluk taşımıyor. Sektör temsilcileri, son yıllarda LPG ve akaryakıt sektörü sürücülerinin eğitimlerinden araçların spesifikasyonlarına kadar önemli gelişmeler yaşandığını ve standartların gittikçe yükseldiğini belirttiler. Bu yılbaşında yürürlüğe girecek olan yönetmeliğin 2010 yılbaşına ertelenme nedeni ise, yönetmeliğin oluşturulmasına rağmen gerek ulusal gerekse de uluslararası taşımacılar ve ilgili yan sektörlerin yeterince bilgi sahibi olamaması. Sektör temsilcileri, birçok noktanın tam anlaşılamadığını ve bu sürecin iyi yönetilemediğini söylediler. AB tarafından sağlanan Türk Karayolu Taşımacılığını Destekleme projesi çerçevesinde eğitimler yapıldığını, tehlikeli madde taşıması konusunda Alman uzmanların katılımıyla 10'a yakın seminer verildiğini belirten sektör temsilcileri, Alman Ulaştırma Bakanlığı'nın uzmanlarının yönetmelik çalışmalarına destek olduklarını, ancak tüm bu çalışmaların, iyi örneklerin, yönetmeliğe istenilen düzeyde yansıdığını söylemenin zor olduğunu kaydettiler. Sektör temsilcileri, bir yönetmeliğin yetmeyeceğini bununla birlikte ADR sürücü eğitimleri, tehlikeli madde güvenlik danışmanları eğitimi, denetim konusu, sınav konuları ve ADR Konvansiyonunda düzenlenmiş birçok konu için düzenleme yapılmasının gerektiğini dile getirdiler.
ADR Komisyonu kurulmalı
Sektör temsilcileri, uygulamanın sağlıklı yürütülebilmesi için Ulaştırma Bakanlığı ve ilgili birimlerle koordineli çalışmanın şart olduğuna işaret ediyorlar. Bu çerçevede, bakanlığın sektörün görüşlerine başvurmasının ve karar alma-uygulama süreçlerine sektörün daha aktif katılımının sağlanmasının ve sektörün bu alandaki deneyimlerden yararlanılmasının önemine dikkat çekiyorlar.
Sektör temsilcileri ayrıca, Ulaştırma Bakanlığı şemsiyesi altında tüm sektör temsilcilerinin ile ilgili kurum ve kuruluşların (Sağlık, Çevre ve Orman, Sanayi ve Ticaret bakanlıkları, TSE, Emniyet Genel Müdürlüğü vb.) katılımıyla bir "ADR Komisyonu"nun kurulmasının yararlı olacağını dile getiren sektör temsilcileri.
ADR nedir?
Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşması (European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road) olan "ADR", Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu girişimi ile 30 Eylül 1957 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren günümüze kadar bazı değişiklikler yapılan anlaşmanın son hali 1 Ocak 2003'te yayınlandı ve 1 Temmuz 2003'te uygulamaya geçti. 2007'de üye olan Malta ile anlaşmaya taraf olan 43 Avrupa ülkesi var. ADR, taşımacılığın güvenli yapılabilmesi için konulmuş standartlar zincirini düzenliyor. Bu standartlara uygunluğun akredite olmuş kuruluşlar tarafından belgelendirmesi gereği yine ADR kuralının bir parçası. Temel amacı tehlikeli maddelerin güvenli bir şekilde naklinin sağlanması olan ADR ile ayrıca, tehlikeli yüklerin sınıflandırılması, şartların belirlenmesi, güzergâhların ve park yerlerinin belli kriterlere uygun hale getirilmesi de hedefleniyor.
